Χορός: τέχνη ή θεραπεία;

Κατηγορία: 

Όπως οι άλλες τέχνες έτσι και ο χορός είναι ένας κώδικας, δηλ. µια δοµή από χειρονοµίες και κινήσεις που συλλαµβάνει και µεταφέρει υποκειµενικές µας εσωτερικές εµπειρίες. Όπως ακριβώς το µήνυµα στον προφορικό λόγο βρίσκεται στην κατασκευή µορφών που βγαίνουν από την σύνθεση γραµµάτων, λέξεων προτάσεων και παραγράφων, έτσι και το νόηµα στο χορό εξαρτάται από τον συνδυασµό των στοιχείων του κινητικού µας κώδικα που θα σχηµατίσουν εκφραστικές µορφές. Τα στοιχεία που εκφράζουν τον κινητικό κώδικα είναι: ο ήχος, η κίνηση, η γραµµή, η φόρµα, ο χώρος, το σχήµα, ο ρυθµός, ο χρόνος και η ενέργεια.
 
Ο χορός θεωρείται ως η αρχαιότερη των τεχνών, είναι µια από τις σπάνιες ανθρώπινες δραστηριότητες όπου ο άνθρωπος δίνεται ολόκληρος, σώµα, καρδιά και πνεύµα. Ο χορός µας επανασυνδέει µε τη γενετική και την αρχαϊκή µας κληρονοµιά. Το σώµα, µέσω του χορού, γίνεται το όχηµα για να περάσει κανείς από τη φύση στον πολιτισµό και στα εσώτερα επίπεδά του, την τέχνη και τον µυστικισµό. Απευθύνεται λοιπόν σ’ ένα πολυδιάστατο σώµα όπου είναι παρόντα όλα τα επίπεδα: βιολογικό, κοινωνικό, ψυχολογικό, καλλιτεχνικό και θρησκευτικό, και οι άνθρωποι οι άνθρωποι εκφράστηκαν µε το χορό σ’ όλες τις ξεχωριστές στιγµές της ζωής τους. Στον πόλεµο στην ειρήνη, στο γάµο στη χαρά και στη θλίψη, στη σπορά και στον θερισµό.
 
Χορός, ο θεραπευτικός
 Ανάµεσα στην πλούσια συλλογή για την “ίαση” ή την ανακάλυψη των ανθρωπίνων προβληµάτων, η θεραπεία µέσω της “τέχνης” κατέχει µια ξεχωριστή θέση αν και ακόµη είναι σχεδόν άγνωστη στη χώρα µας.
Η τέχνη του χορού, µπορεί, µε µοναδικό τροπό να κινητοποιήσει τα άτοµα, γιατί περιέχει εµπειρία και τους δίνει την ευκαιρία να εκφράσουν τη µοναδικότητά τους.
Η ώθηση για τη κατοχύρωση του χορού ως µέσο θεραπείας ξεκίνησε µετά τον 2ον Παγκόσµιο Πόλεµο, όπου προέκυψε από την ανάγκη καινούργιων τρόπων αντιµετώπισης τόσο καθυστερηµένων ατόµων όπως και στρατιωτών που γύρισαν από τον πόλεµο. Ξεκίνησε από µια έµπειρη και αναγνωρισµένη χορεύτρια όπου εργαζόταν στην Αµερική και δίδασκε επαγγελµατικό χορό στην πολιτεία της Ουάσιγκτον. Και µέσα από όλη αυτή την επαγγελµατική χορευτική της εµπειρία έδωσε µεγάλη σηµασία στον αυτοσχεδιασµό προσαρµόζοντας την άποψη του Γιούγκ ότι: “η δηµιουργική τέχνη του χορού µπορεί να είναι η πύλη της γνώσης του εαυτού”.
 
 Οι περιοχές του χορού που όλο και περισσότεροι θεραπευτές ενδιαφέρονται είναι ο δηµιουργικός χορός, απαλλαγµένος από τα στοιχεία της επιχείρησης του θεάµατος που τονίζει την ελεύθερη προσέγγιση στην τέχνη της σωµατικής κίνησης και δίνει την ευκαιρία στον καθένα να ανακαλύψει τον εαυτό του, τις δικές του µορφές κινητικής έκφρασης, σύµφωνα µε τις φυσικές και ψυχολογικές του ανάγκες. 
 
Ποιά η διαφορά ανάµεσα στην τέχνη και στην θεραπεία
Ο στόχος της θεραπείας είναι η ίαση της ασθένειας. Ο στόχος της χορευτικής εµπειρίας είναι η δηµιουργία µιας ικανοποιητικής µορφής στην κίνηση σε σχέση µε τον ήχο, το χρώµα, τις λέξεις ή οποιοδήποτε άλλο υλικό. Ο καλλιτέχνης δεν ενδιαφέρεται γιά τον εαυτό του, ενδιαφέρεται µόνο για την έκφραση συναισθήµατος. Στην Θεραπεία η έκφραση συναισθήµατος είναι ένας πρωταρχικός στόχος, ενώ στην τέχνη ο στόχος είναι η µορφοποίηση της έκφρασης του συναισθήµατος, σε µια ικανοποιητική µορφή χωρίς καµιά επεξεργασία και ανάλυση της έκφρασης αυτής. Αν λοιπόν ο χορός και η θεραπεία είναι διαφορετική περιοχή δουλειάς ποιό ειναι το νόηµα της χοροθεραπείας; Η απάντηση στο νόηµα της θεραπείας µέσο του χορού µπορεί να δοθεί από τα διάφορα στάδια κίνησης-χορού. Στην κίνηση δεν υπάρχει αυτοέκφραση αλλά ο χαρακτηρισµός “εύκολη”, “απλή”. Μπορεί να είναι γρήγορη, δυναµική , ή αργή. ∆εν υπάρχει αισθησιασµός. Στον χορό υπάρχει αυτοέκφραση, κάθαρση, και αυτογνωσία. Η πρόθεση είναι χορός. Στο χορό και στην κίνηση υπάρχει αναζήτηση της οµορφιάς φθάνοντας στην υπέρβαση. Στη θεραπεία µέσω του χορού αναφερόµαστε στις εµπειρίες της ψυχής και στα συναισθήµατα και ακόµα στην Υπέρβαση. Όπου το άτοµο υπερβαίνει την κίνηση επειδή αναµιγνύει ρυθµό, εκφραση, ροή, ενέργεια για να βοηθήσει την δηµιουργία της εµπειρίας να µεταµορφωθεί. Ετσι λοιπόν το άτοµο ψάχνει να βρει τι είναι αυτό που βγαίνει από την γνήσια κίνηση που δηµιουργεί τον χορό, οπου ο χορός θεραπεύει και έτσι έχουµε χοροθεραπεία σ΄αυτό που βγαίνει από την επιφάνεια. Είναι σηµαντικό να πούµε ότι είναι αναγκαίο να διατηρηθεί η στενή σχέση της χοροθεραπείας µε τον χορό σαν εκφραστική δηµιουργική τέχνη, γιατί η ισορροπία µεταξύ τέχνης κι επιστήµης είναι που καθιστά δηµιουργικό και θεραπευτικό τον ρόλο του χορού και τον κάνει πολύτιµο και επιτυχή. 

Σχετικά Άρθρα