Μια αριστοτελική θεώρηση - Vol. 3 (a)

Κατηγορία: 

Στο αφιέρωμα αυτό παρουσιάζεται μια σειρά θεμάτων που προκύπτουν από τα άρθρα της Κατερίνα Βασιλοπούλου-Σπίθα, η οποία σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μετά το πέρας των σπουδών της καλλιέργησε το ενδιαφέρον της στην τέχνη και τη φιλοσοφία με μία σειρά σεμιναρίων που παρακολούθησε σε Ελλάδα και εξωτερικό. Διδάσκει ashtanga yoga στη Zάκυνθο και έχει την τιμή και τη χαρά να μαθητεύει ως ασκούμενη στο πλευρό της Χριστίνας Καρυτινού. Ασκείται στον ζεν διαλογισμό και ενδιαφέρεται για τη σύζευξή του με την πρακτική της ashtanga yoga. Η μελέτη της αρχαίας ελληνικής και ινδικής φιλοσοφίας συνιστά κεντρικό μέρος των αναζητήσεων και της μαθητείας της. 
 
(έπειτα του Volume 2) το Volume 3 (a) :
Το samādhi ως μέσο άφιξης στο εντελεχεία ον: Μια αριστοτελική προσέγγιση του σκοπού της γιόγκα
 
Η αντίληψη περί πραγμάτωσης ως του τελικού σκοπού της ύλης, τον οποίο a priori εμπεριέχει και φύσει στοχεύει, σηματοδοτεί την αφετηρία ενός διαλόγου μεταξύ της φιλοσοφίας της γιόγκα του Πατάντζαλι και της φιλοσοφίας του Αριστοτέλη.
 
1) Η έννοια της πραγμάτωσης ως ολοκλήρωσης
 
Όπως καθίσταται φανερό, κοινό ζητούμενο των δύο φιλοσοφιών αποτελεί ο προσδιορισμός του τελικού αιτίου (οὗ ἕνεκα) της ύπαρξης ως της εσωτερικής ορμής που πυροδοτεί και κατευθύνει τη δράση, ή, κατά την αριστοτελική ορολογία, το κινούν (την κίνηση), προς την επίτευξη του συγκεκριμένου σκοπού και η οποία έτσι εξηγεί την ίδια τη σκοπιμότητα της ύπαρξης.
 
Υπό αυτή την έννοια, ο ασκούμενος της γιόγκα τελεί κατά το αριστοτελικό παράδειγμα σε μια κατάσταση “εν δυνάμει όντος”, μιας δυνάμει ουσίας, η οποία ωθούμενη από την εσώτερη ανάγκη της να πραγματώσει την ουσία της φτάνει στην τελείωσή της (εντελέχεια)  μέσα από το samādhi.
 
Συνεπώς, η πραγμάτωση θα μπορούσε να νοηθεί ως ολοκλήρωση, ως το ύψιστο σημείο πληρότητας της ύπαρξης, η οποία ωστόσο δεν συμβαίνει νομοτελειακά αλλά προϋποθέτει, όπως ειπώθηκε παραπάνω, μια συγκεκριμένη ενέργεια, δράση. Μια τέτοια δράση είναι, στην περίπτωση του Αριστοτέλη, η μετάβαση από την κατάσταση του “εν δυνάμει” όντος στο “εν ενεργεία” ον, ενώ στη γιόγκα του Πατάντζαλι η διάλυση της άγνοιας και η αποκάλυψη της πραγματικής ουσίας της ύπαρξης.
 
Αξίζει να σημειωθεί εδώ, ότι στη φιλοσοφία της γιόγκα η ολοκλήρωση, όπως ορίστηκε παραπάνω, δεν είναι συνώνυμη με το samādhi, το οποίο θεωρείται ως το μέσο που οδηγεί σε αυτή, αλλά με την αυτοπραγμάτωση.
 
Ο όρος αυτοπραγμάτωση, ο οποίος εγκολπώνει όλο το εύρος των αντιλήψεων για την έννοια της ύπαρξης στον Πατάντζαλι, εγείρει ένα βασικό ζήτημα που συνιστά και το κεντρικό σημείο απόκλισης των δύο φιλοσοφικών σκέψεων. Αναπόφευκτα, το ζήτημα αυτό σχετίζεται με την ίδια την αντίληψη περί ψυχής και το ρόλο της στη διαδικασία εκπλήρωσης του “είναι”.
 
 
.
 

Σχετικά Άρθρα